Kulturalna debata

W Kinie Nowe Horyzonty odbyła się pierwsza debata w ramach Społecznej Akademii Kultury – projektu realizowanego w ramach Europejskiej Stolicy Kultury 2016 we Wrocławiu. Celem jest zainicjowanie dyskusji nad  kulturą i jej powiązaniami z innymi sferami życia: ekonomią, edukacją czy ekologią.

Wypracowane rozwiązania mają przygotować Wrocław do roli ESK i stanowić inspirację dla innych miast. Tematem wiosennych debat są zagadnienia związane z oświatą.

Środowe spotkanie rozpoczął Dyrektor Artystyczny ESK we Wrocławiu Krzysztof Czyżewski, który podkreślił rolę Społecznej Akademii Kultury w programie ESK. Czyżewski zaznaczył, że Wrocław potrzebuje tego rodzaju debat, związanych nie z wydarzeniami kulturalnymi, ale metodami budowania kultury w mieście. Ogromnie ważne jest, że zabiorą w nich głos reprezentanci różnych dyscyplin i środowisk.

Jacek Żakowski we wstępie do rozmowy uwypuklił wagę szerokiego rozumienia kultury, nieutożsamianej jedynie ze sztuką. Rozumienie węższe odbiera sztuce funkcje społeczne i dezawuuje inne formy kultury.
Gościem specjalnym pierwszej odsłony Akademii, zatytułowanej Szkoła uwikłana, była profesor Joanna Rutkowiak – pedagog, autorka książki Neoliberalne uwikłania edukacji. Jako główny problem oświaty zdefiniowała brak sprzyjania potencjałom poznawczym ludzi, okrawanie ich, kanalizowanie wyłącznie w stronę utylizowania wiedzy, a więc urynkawianie jej. Co więcej, nie tylko wiedza, ale i człowiek uczący się, stają się towarem na sprzedaż. Takie podejście odrzuca pytanie o sens uczenia się, o zainteresowania i pasje, zabija ciekawość świata. Konsekwencją jest rozczarowanie edukacją i brak kreatywności. Funkcja integracyjno-socjalizująca zostaje zaprzepaszczona na rzecz ostrej rywalizacji.

Druga część wieczoru miała formę panelu, w którym udział wzięli prof. Robert Kwaśnica, prof. Zbigniew Kwieciński i senator Jarosław Obremski. Obremski podkreślił, iż obecny system realizuje ukryty program produkcji pracownika. Zgodnie z myśleniem, które pojawiło się po roku 1989, wszystko podlega rynkowi, który jest przestrzenią wolności, natomiast odpowiedzialność buduje się poza nim. Szkoła zapomniała o człowieku, rezygnuje ze służby społecznej, świadomie ucieka od wartości – dlatego konieczne jest nowe określenie granic rynku. Profesor Kwieciński stwierdził, że szkoła nie jest zdolna do zmiany sposobu myślenia o sobie, a brak zmian wynika z zacofania kulturowego i nawarstwień historycznych. Jego zdaniem nauczyciele gotowi są do zmiany, ale choć pracują intensywnie, ich praca skupia się wyłącznie na uczonym przedmiocie, a nie na nich samych i na uczniach.
Profesor Kwaśnica podkreślił, iż obecny model szkoły został stworzony niemal dwa stulecia temu i bazuje na jednolitości wiedzy, jej powszechności i nadzorze nad szkołą sprawowanym przez państwo. Model ten jest obecnie nieadekwatny, ale jego zmiana blokowana jest i przez rodziców, i przez państwo, ale także przez samą krytykę edukacji, która skupia się na niedostatkach wykonania, a nie samej idei szkoły.

Pod koniec debaty rozmowa zeszła na temat potencjalnego adresata propozycji reform w edukacji. Profesor Kwieciński stwierdził, iż adresata tego brakuje, a zmiany wymaga cały system, od przedszkola po uczelnie wyższe.
W ostatniej części debaty udział wzięła publiczność. Zadawane pytania dotyczyły w dużej mierze praktycznego wymiaru przedstawionych zagadnień, konieczności zaangażowania w debatę o zmianie nauczycieli. Jacek Żakowski stwierdził, że jednym z problemów jest przyjmowanie obecnej rzeczywistości jako niemożliwej do zmiany, przez co znika wola walki.
W zakończeniu debaty profesor Rutkowiak po raz kolejny podkreśliła, że potrzeba zmiany w edukacji narasta. A wymiana myśli z różnymi środowiskami jest niezbędna, by zainicjować zmianę społeczną.
Pierwszy blok debat w ramach Społecznej Akademii Kultury obejmujący kwiecień, maj i czerwiec koncentrował się będzie na edukacji – szkolnej, przedszkolnej oraz akademickiej. Obejmie on następujące spotkania:

22 maja 2013

18:00 – 21:00 Debata: Przed-szkole czego? Od przechowania do wychowania [Kino Nowe Horyzonty]
Gość specjalny: prof. Anna Brzezińska

23 maja 2013
12:00 – 16:00 Warsztat [szczegóły wkrótce zostaną podane na stronie internetowej projektu]
Gość specjalny: [szczegóły wkrótce zostaną podane na stronie internetowej projektu]

12 czerwca 2013
18:00 – 21:00 Debata: Uniwersytet – fabryka wiedzy czy magistrów? [Kino Nowe Horyzonty]
Gość specjalny: [szczegóły wkrótce zostaną podane na stronie internetowej projektu]

13 czerwca 2013
12:00 – 16:00 Warsztat
Prowadzenie: [szczegóły wkrótce zostaną podane na stronie internetowej projektu]

Pierwsza debata po wakacjach odbędzie się w drugiej połowie września.

Dodatkowe informacje:
Więcej informacji o projekcie znaleźć można pod adresem: www.wroclaw2016.pl/sak
oraz na profilu FB: www.facebook.com/wroclaw2016

 

Społeczna Akademia Kultury; 24 IV 13; fot. N. Borzymowska (5)s Społeczna Akademia Kultury; 24 IV 13; fot. N. Borzymowska (6)s Społeczna Akademia Kultury; 24 IV 13; fot. N. Borzymowska (11) Społeczna Akademia Kultury; 24 IV 13; fot. N. Borzymowska (17)s

 

Fot. N. Borzymowska